Prosta karta do druku z najważniejszymi ustawieniami i skrótami dla początkującego użytkownika Nikon D5300. Aparat oferuje tryby P, S, A i M oraz tryby scen, a podstawą poprawnej ekspozycji są ISO, przysłona i czas migawki .
Jak czytać ustawienia
-
ISO — czułość na światło; niższe ISO daje czystszy obraz, wyższe ISO rozjaśnia zdjęcie kosztem większego szumu .
-
Przysłona (f) — steruje ilością światła i głębią ostrości; mała liczba f daje jaśniejszy obraz i bardziej rozmyte tło, a większa liczba f zwiększa ostrość w kadrze .
-
Czas migawki — określa, jak długo światło wpada na matrycę; krótki czas zamraża ruch, długi czas wpuszcza więcej światła, ale zwiększa ryzyko poruszenia .
-
AF-S — autofocus do rzeczy nieruchomych, np. portretu i krajobrazu .
-
AF-C — autofocus do ruchu, np. dzieci, zwierząt i sportu .
-
MF — ręczne ostrzenie, przydatne w makro i przy zdjęciach gwiazd .
-
WB — balans bieli; odpowiada za naturalne kolory, a nie za jasność zdjęcia .
Szybka ściąga ekspozycji
Tryby na pokrętle
Startowe ustawienia
Gotowe zasady
-
W dzień zaczynaj od ISO 100 .
-
Gdy zdjęcie jest za ciemne, najpierw sprawdź, czy możesz otworzyć przysłonę albo wydłużyć czas, a dopiero potem mocno podnosić ISO .
-
Do portretu wybieraj małą liczbę f, do krajobrazu większą .
-
Do nocnych zdjęć i gwiazd używaj statywu i trybu M .
-
Jeśli aparat źle ustawia kolory, zmień balans bieli zamiast kombinować z ISO .
Minimalny zestaw startowy
-
Tryb A na co dzień .
-
Tryb S do ruchu .
-
Tryb M do nocy i gwiazd .
-
AF-S do statycznych scen, AF-C do ruchu .
-
RAW przy trudnym świetle, jeśli planowana jest obróbka .
Ustawienia do przetestowania
| Scena | Tryb | ISO | Przysłona | Czas migawki | AF | Zastosowanie | Notatka |
| Plener dzienny | A / M | 100 | f/8–f/11 | wg światła | AF-S, pojedynczy punkt | Krajobraz, architektura, duża ostrość | Statyw opcjonalnie |
| Portret dzienny | A | 100 | f/1.8–f/5.6 | min. 1/125 s | AF-S, pojedynczy punkt | Rozmyte tło, ostre oko | Najlepiej jedno oko w ostrości |
| Portret w cieniu | A | 200 | f/2–f/5.6 | min. 1/160 s | AF-S, pojedynczy punkt | Miękkie światło, naturalne kolory | Unikaj zbyt wysokiego ISO |
| Makro | A / M | 100 | f/8–f/11 | 1/125 s lub wolniej | Manual / AF-S | Kwiaty, detale, owady | Statyw i mały ruch aparatu |
| Nocne miasto | M | 400 | f/2.8–f/8 | 1–30 s | Manual | Światła, architektura, smugi | Statyw, samowyzwalacz 2 s |
| Gwiazdy / astro | M | 1600 | maks. otwarta | 10–25 s | Manual na ∞ | Nocne niebo, Droga Mleczna | RAW, statyw, brak stabilizacji |
| Zachód słońca | A / M | 100 | f/8–f/11 | 1/60–1/250 s | AF-S, pojedynczy punkt | Kolor nieba, sylwetki | Korekta ekspozycji -0.3 do -1.0 |
| Przyroda / zwierzęta | S / A | 400 | f/5.6–f/8 | 1/500 s lub szybciej | AF-C, punkt dynamiczny | Ruch, ptaki, zwierzęta | Wysokie ISO tylko gdy trzeba |
| Portret nocny | SCENE / A | 800 | f/2–f/5.6 | 1/60–1/125 s | AF-S, pojedynczy punkt | Osoba w słabym świetle | Flash tylko jeśli konieczny |
Dodatkowe uwagi
Plener dzienny
Przy f/8–f/11 zdjęcie będzie zwykle bardzo ostre w dużej części kadru, ale gdy światła jest mniej, aparat może dobrać zbyt długi czas i zdjęcie z ręki wyjdzie poruszone . Jeśli ostrość nie jest idealna, podnieś lekko ISO zamiast schodzić z czasem zbyt nisko, a przy obróbce tylko delikatnie wyostrz zdjęcie, żeby nie podbić artefaktów .
Portret dzienny
Mała przysłona, np. f/1.8–f/2.8, daje ładne rozmycie tła, ale głębia ostrości robi się mała, więc przy złym trafieniu ostrości oczy mogą wyjść miękkie . W obróbce zwykle warto poprawić tylko ekspozycję i kolory, a nie przesadzać z wyostrzaniem skóry, bo łatwo uzyskać nienaturalny efekt .
Portret w cieniu
Cień daje łagodne światło, ale aparat może podnieść ISO bardziej niż potrzeba, przez co pojawi się ziarno, szczególnie w cieniach i na skórze . Fotografowanie w RAW daje większą kontrolę nad odzyskaniem jasności i łagodnym odszumieniem bez mocnej utraty detali twarzy .
Makro
W makro głębia ostrości jest bardzo mała, czasem liczona dosłownie w milimetrach, więc nawet przy f/8 lub f/11 nie cały obiekt będzie ostry . Jeśli zależy Ci na ostrości większej części obiektu, zrób serię zdjęć z lekko przesuniętym punktem ostrości albo wybierz najostrzejszy kadr, bo zbyt agresywne wyostrzanie w postprodukcji nie naprawi błędnej płaszczyzny ostrości .
Nocne miasto
Długie czasy 1–30 s dają ładne światła i smugi, ale praktycznie wymagają statywu, bo zdjęcia z ręki będą poruszone . W obróbce nocnych zdjęć często trzeba pilnować szumu w cieniach i świateł przepalonych lampami, dlatego lepiej naświetlać ostrożnie i potem lekko odzyskiwać szczegóły z RAW niż ratować mocno prześwietlony plik .
Gwiazdy
Przy ISO 800–3200 i maksymalnie otwartej przysłonie łatwo złapać więcej światła, ale razem z nim pojawia się szum, a zbyt długi czas może zamienić gwiazdy w kreski . Po zrobieniu zdjęcia zwykle przydaje się odszumianie luminancji i koloru oraz umiarkowane wyostrzanie, bo zbyt mocne odszumienie potrafi zniszczyć drobne gwiazdy .
Zachód słońca
Aparat może próbować za bardzo rozjaśnić scenę, przez co niebo straci klimat i kolory zrobią się zbyt blade . Warto pilnować świateł i ewentualnie lekko przyciemnić ekspozycję, a w obróbce raczej odzyskiwać kolor i kontrast niż sztucznie przesadzać z nasyceniem .
Zwierzęta / ruch
Krótki czas, np. 1/500 s lub szybszy, pomaga zamrozić ruch, ale bardzo często wymusza podniesienie ISO, szczególnie przy gorszym świetle . W obróbce lepiej zaakceptować odrobinę szumu niż mieć poruszone zdjęcie, bo szum da się ograniczyć, a rozmycia ruchu zwykle nie da się już w pełni naprawić .
Portret nocny
Przy ustawieniach typu SCENE / A, ISO 800, f/2–f/5.6 i czasie 1/60–1/125 s największym problemem jest połączenie słabego światła, ryzyka poruszenia i podbitego szumu . Podczas wykonywania takiego zdjęcia warto od razu założyć późniejszą obróbkę w celu redukcji ziarna ze zdjęcia przy zachowaniu dobrej jakości skóry, najlepiej z pliku RAW i z umiarkowanym odszumianiem, bo zbyt mocne wygładzenie daje plastikowy efekt twarzy . Jeśli używasz lampy, traktuj ją jako delikatne doświetlenie, bo zbyt mocny błysk spłaszcza twarz i niszczy klimat nocnego tła .
Szybkie reguły korekty
-
Gdy zdjęcie jest poruszone, najpierw skróć czas migawki .
-
Gdy zdjęcie jest za ciemne, najpierw oceń, czy możesz otworzyć przysłonę, a dopiero potem mocno podnieść ISO .
-
Gdy pojawia się dużo szumu, fotografuj w RAW i odszumiaj z umiarem .
-
Gdy ostrość w makro jest zbyt mała, zrób serię ujęć lub lekko zmień punkt ostrości .
-
Gdy kolory są dziwne, popraw balans bieli, a nie samo ISO